Walory Kulturowe
Widoczne w terenie ślady osadnictwa to wczesnośredniowieczne grody, m.in. w Żmigródku, Górach, Lelikowie, Wrocławicach, Raczycach, a także koło wsi Kędzie i Kaszowo. Osadnictwo nasiliło się między XIII a XV wiekiem, a ślady ówczesnego osadnictwa są widoczne jeszcze dziś w regularnym układzie wsi średniowiecznych. Są to najczęściej wsie typu ulicówki lub jej odmiany – owalnicy. Przy przeprawach przez rzekę Barycz rozwinęły się miasta bądĽ osady targowe: Żmigród, Sułów, Milicz i Odolanów. Po okresie zbieractwa rozwinęło się rolnictwo, wytapianie żelaza z rudy darniowej, wypalanie węgla drzewnego, hodowla owiec, zbudowano liczne wiatraki, z których do dziś ostał się tylko jeden, pochodzący z 1671 roku (we wsi Duchowo koło Milicza). Jednak najbardziej charakterystyczne są stawy rybne, których początki sięgają średniowiecza. Dawniej były to najczęściej duże, kilkusethektarowe zbiorniki wodne, w pewnych okresach przeznaczane pod uprawy rolne. W okresie rozkwitu (wiek XVII i XVIII) ich powierzchnia mogła sięgać 13 000 ha. Obecnie ich obszar jest oceniany na co najmniej 6 500 ha, nie licząc blisko 1000 ha w części wielkopolskiej. Prowadzona jest na nich hodowla karpia w cyklu 3 letnim.
Najstarszym obiektem sakralnym jest gotycki kościół parafialny p.w. Świętej Trójcy w Żmigrodzie z 1601 roku. Dobrze zachowała się barokowa architektura sakralna konstrukcji ryglowej: kościół p.w. św. Andrzeja Boboli w Miliczu z 1709 roku oraz dwa kościoły w Sułowie z około 1767 roku (p.w. Piotra i Pawła i p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej). W stylu barokowym jest murowany kościół p.w. św. Karola Boromeusza w Radziądzu z 1735 roku. Barokowe są też kościoły w Barkowie, Bychowie, Korzeńsku i Powidzku.
Najstarszą pozostałością świeckiej budowli są ruiny zamku pochodzącego z XIV wieku znajdujące się w Miliczu. Przykładami zachowanego jeszcze budownictwa dworskiego są dworki w Karminie, Krośnicach i Miłosławicach. W dobrym stanie jest klasycystyczny pałac w Miliczu z 1799 roku, w gorszym – pałac w Sułowie z 1680 roku. Natomiast tylko fragmenty ruin pozostały z niegdyś reprezentacyjnego, barokowego pałacu z 1657 roku w Żmigrodzie.
Z piętnastu istniejących jeszcze parków podworskich w najlepszym stanie znajduje się park pałacowy w Miliczu, zajmujący wraz z budowlami zabytkowymi około 50 hektarów.
Poza parkami i skupieniami drzew przy kościołach i na cmentarzach pochodzenia kulturowego są liczne szpalery i aleje starych drzew, głównie dębów. Tylko niewielka część z kilkuset takich drzew jest pomnikami przyrody.
7752 odsłon | | Rezerwaty przyrody
- Rezerwat "Stawy Milickie": pow. 5 324,31 ha; typ ornitologiczny. Ochrona wielu cennych i rzadkich gatunków ptaków oraz środowisk wodnych i błotnych, jako miejsce ich gniazdowania, żerowania i odpoczynku. Obejmuje 3 791 ha; stawów rybnych oraz część przyległych lasów, łąk i innych gruntów. W obrębie stawy hodowlane w pięciu kompleksach: Radziądz (665 ha), Jamnik (328 ha), Ruda Sułowska (799 ha), Stawno (1 629 ha) i Potasznia (370 ha).
- Rezerwat "Olszyny Niezgodzkie": pow. 74,28 ha; typ leśny. Zachowanie naturalnego obszaru bagiennego olszyn w zasięgu rzeki Ługi. Przeważa zespół olsu porzeczkowego o budowie kępowo-dolinowej.
- Rezerwat "Wzgórze Joanny": pow. 24,23 ha; typ leśno-krajobrazowy. Zachowanie wyspowego stanowiska buka przy wschodniej granicy jego zasięgu. Najcenniejszy zespół – żyzna buczyna niżowa i fragment kwaśnej buczyny niżowej.
- Rezerwat "Radziądz": pow. 8,26 ha; typ leśny. Zachowanie fragmentu lasu dębowego o cechach zespołu naturalnego (fragment grądu środkowoeuropejskiego).
8406 odsłon | | Turystyka
Ścieżki dydaktyczne i przyrodnicze
Na terenie Parku Krajobrazowego "Dolina Baryczy" istnieje 7 wyznakowanych ścieżek dydaktycznych, w tym 5 w części dolnośląskiej. Prowadzą one przez najciekawsze fragmenty lasów oraz przez udostępnione do zwiedzania kompleksy stawów:
1. Trasa: Sławoszowice – Ruda Milicka – Nowy Zamek – Godnowa; długość 8,5 km; tematyka: Ekosystemy leśne oraz ekosystemy stawów rybnych.
2. Trasa: Ruda Sułowska – stawy Trześniówka; długość 5 km; tematyka: Ekosystemy stawów rybnych i środowisk wodno-błotnych.
3. Trasa: Ruda Żmigrodzka – rezerwat "Olszyny Niezgodzkie" – stawy Jelenie koło Radziądza; długość 8 km; tematyka: Ekosystemy stawów rybnych i leśnych środowisk wodno-błotnych.
4. Trasa: Postolin – rezerwat "Wzgórze Joanny" – Postolin; długość 8 km; tematyka Ekosystemy leśne, gospodarka człowieka w lasach.
5. Trasa: Karłów – Wałkowa – Karłów; długość 5,5 km; tematyka: Ekosystemy leśne oraz łąki śródleśne i zbiorowiska okrajkowe.
Więcej... 3646 odsłon | | Informacja i kontakt
Punkty Informacji Turystycznej
Punkt Informacji Turystycznej w Miliczu
Rynek 20, tel.(071) 383 11 11
Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych oddział Wrocław
50-559 Wrocław, ul. Puszczykowska 10, tel. (071) 364 27 58
e-mail:  Więcej... 1778 odsłon | | Informacje Ogólne
 | | |
1. Typ krajobrazu - W/L.
2. Data utworzenia - 3 czerwca 1996 r.
3. Powierzchnia parku - 87 040 ha (część dolnośląska 70 040 ha, część wielkopolska 17 000 ha).
4. Powierzchnia otuliny: park nie posiada otuliny
5. Położenie administracyjne:
- część dolnośląska - gmina Cieszków, Krośnice, Milicz, Prusice, Trzebnica, Twardogóra, Żmigród.
- część wielkopolska - gmina Odolanów, Przygodzice, Sośnie.
Położenie i obszar Parku
Większość powierzchni Parku jest położona w województwie dolnośląskim, we wschodniej części mezoregionu - Obniżenia Milicko-Głogowskiego, w środkowym biegu rzeki Baryczy. W kierunku wschodnim, już w województwie wielkopolskim, obejmuje tereny części zlewni Górnej Baryczy, sięgając do Przygodzic i Antonina. W granicach Parku znajdują się najcenniejsze przyrodniczo obszary Kotliny Milicko-Odolanowskiej oraz Żmigrodzkiej, zwane potocznie doliną Baryczy. Granicami swymi obejmuje także część Wzniesień Wysoczyzny Południowo-Wielkopolskiej i wzgórz Wału Trzebnickiego.
Pod względem geologicznym dolina Baryczy leży na obszarze monokliny przedsudeckiej, zbudowanej ze skał osadowych wieku permsko-mezozoicznego, nachylonych w kierunku północno - wschodnim. Strop monokliny leży na głębokości około 500 m. Na nim leżą utwory trzeciorzędowe - iły i piaski kwarcowe, pochodzące z akumulacji w rozległym zbiorniku śródlądowym, na których znajdują się utwory czwartorzędowe - osady naniesione przez lodowiec (głównie gliny zwałowe, piaski i żwiry).
Rzeka Barycz o długości zaledwie 133 km wyróżnia się najmniejszym w Polsce średnim spadkiem 0,035% oraz rozległym dorzeczem. Płynie równoleżnikowo, mniej więcej środkiem Parku. Małe spadki terenu umożliwiły budowanie wielkich zbiorników wodnych tanim kosztem już w średniowieczu. Z biegiem czasu jedne likwidowano, inne budowano na nowo. Obecnie w całym Parku istnieją liczne stawy rybne o łącznej powierzchni blisko 7 500 ha, otoczone polami uprawnymi, łąkami lub lasami. Zwykle są pogrupowane w zwarte kompleksy stawowe, z których największy - kompleks Stawno, o powierzchni około 1 630 ha liczy 30 zbiorników, wielkości od 2 do 300 ha.
Do największych prawych dopływów rzeki Baryczy na terenie Parku należą: Kuroch, Czarna Woda i Orla. Z największych lewych dopływów wymienić należy: Olszówkę, Złotnicę, Polską Wodę, Prądnię i Sąsiecznicę.
Najwyższym punktem w Parku jest Gęślica - 242 m n.p.m. - zalesiona góra położona na południe od wsi Dziewiętlin w gminie Krośnice, natomiast najniższym - ujście rzeki Barycz na południe od wsi Bartkowo w zachodniej części gminy Żmigród - 85,2 m n.p.m.
Więcej... 21634 odsłon | | Przyroda
Szata roślinna
W granicach Parku lasy zajmują w części dolnośląskiej 45%, w części wielkopolskiej 38,8% powierzchni. Przeważają lasy sosnowe, ale w okolicach Żmigrodu blisko 14% to podmokłe łęgi i olsy, natomiast na południe od Milicza około 4% powierzchni leśnej zajmują lasy bukowe. Na całym obszarze wyróżniono 17 zbiorowisk leśnych (łącznie z zaroślami łozowymi). Są to: bór chrobotkowy, suboceaniczny bór sosnowy świeży, bór trzęślicowy, bór mieszany, żyzna buczyna niżowa, kwaśna buczyna niżowa, kwaśna dąbrowa – zbiorowisko ze związku, grąd środkowo-europejski, łęg olszowo-jesionowy, łęg wiązowo-jesionowy, łęg wierzbowo-topolowy, łęg olszowy, ols porzeczkowy. W części wielkopolskiej ponadto wyróżniono subkontynentalny bór mieszany oraz ols torfowcowy. Na obszarze Parku występują wszystkie nizinne typy siedliskowe lasu z wyjątkiem boru bagiennego.
Na obszarze całego Parku stwierdzono występowanie 121 zespołów roślinnych – naturalnych, półnaturalnych i synantropijnych. Do najcenniejszych należą: wgłębki wodnej, spirodeli i salwinii pływającej, grążela żółtego i grzybieni białych, zbiorowisko z udziałem grzybieńczyka wodnego (bardzo rzadkie w skali Polski), zespół z ciborą i namulnikiem wodnym, ponikła błotnego, łąki trzęślicowe, łęgi wierzbowo-topolowe, oles porzeczkowy, łęg olszowo-jesionowy, łęg wiązowo-jesionowy, grądy (wysoki i niski), żyzna buczyna niżowa oraz kwaśna buczyna niżowa.
W granicach Parku występują 42 gatunki roślin chronionych, w tym 28 objętych ochroną ścisłą. Z podlegających ochronie ścisłej w wielu miejscach jest częsty grążel żółty, a także maleńka paproć wodna - salwinia pływająca. Natomiast wyglądające pięknie w okresie kwitnienia grzybienie białe (zwane potocznie, lecz nieprawidłowo "liliami wodnymi") na terenie Parku rosną łanowo tylko w dwu miejscach. Z chronionych częściowo roślin – centuria pospolita – stała się bardzo rzadka z powodu osuszania i zarastania wilgotnych łąk. Natomiast kocanki piaskowe są dziś dość pospolite, ponieważ powstaje coraz z więcej odłogowanych suchych terenów dawnych upraw rolnych.
Do zagrożonych wymarciem gatunków flory naczyniowej na obszarze Dolnego ¦ląska, a występujących jeszcze na terenie Parku, należą przede wszystkim rośliny związane z siedliskami wodnymi i błotnymi. Są to, w kolejności od najbardziej zagrożonych: grzybieńczyk wodny, jezierza mniejsza, kropidło piszczałkowate, sit błotny, lindernia mułowa, salwinia pływająca, zamokrzyca ryżowa, grzybienie białe, namulnik brzegowy, turzyca ciborowata, cibora brunatna, sitowiec nadmorski, sitniczka szczeciowata, kąkol polny, storczyk – kukułka krwista, kosaciec syberyjski i paproć-nasięźrzał pospolity. Z wymienionych wyżej gatunków w "Polskiej Czerwonej Księdze Roślin" umieszczone zostały: grzybieńczyk wodny i lindernia mułowa.
Lista gatunków roślin chronionych stwierdzonych na terenie parku (42 gatunki):
- objęte ochroną ścisłą: widłak goździsty, paprotka zwyczajna, długosz królewski, salwinia pływająca, bluszcz pospolity, grążel żółty, grzybienie białe, grzybieńczyk wodny, kukułka szerokolistna, kruszczyk szerokolistny, listera jajowata, kosaciec syberyjski, widłak jałowcowy, widłak cyprysowy, barwinek pospolity, wawrzynek wilczełyko, wiciokrzew pomorski, gnieźnik leśny, kruszczyk drobnolistny, podkolan biały, lilia złotogłów, orlik pospolity, śnieżyczka przebiśnieg, śnieżyca wiosenna, storczyk krwisty, śniedek cienkolistny i śniedek baldaszkowaty a w części wielkopolskiej rosiczka okrągłolistna i gnidosz rozesłany.
- ochronie częściowej podlegają: centuria pospolita, konwalia majowa, kalina koralowa, kruszyna pospolita, porzeczka czarna, bagno zwyczajne, kopytnik pospolity, przytulia wonna (dawna nazwa – marzanka wonna), pierwiosnka lekarska, kocanki piaskowe.
Obecność grzybieni północnych wymaga potwierdzenia. Ponadto stwierdzono też w lasach grzyb sromotnik bezwstydny oraz porost – płucnicę islandzką. Więcej... 10657 odsłon |
|
