Warte zobaczenia

1. MYŚLIBÓRZ - niewielka wieś na krawędzi Pogórza Kaczawskiego w dolinie Jawornika. W sąsiedztwie znajduje się interesujący przyrodniczo „Wąwóz Myśliborski” z rezerwatem przyrody. W okolicy widoczne relikty wulkanizmu staropaleozoicznego z lawami puklistymi i diabazami oraz wulkanizmu młodszego - trzeciorzędowego z bazaltami pomnika przyrody „Małe Organy Myśliborskie” na zboczu wzgórza Rataj.
Na uwagę zasługuje neogotycki pałac (w remoncie) oraz obiekt DZPK - Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa wraz z zapleczem dydaktycznym i noclegowym. Ofertę ośrodka edukacyjnego wzbogacają ścieżki dydaktyczne: „Wąwóz Myśliborski” i „Śladem Grodzisk”.
W tym miejscy przebiegają główne szlaki turystyczne Pogórza: „Szlak wygasłych wulkanów” i „Szlak krawędziowy”, które umożliwiają dotarcie do najciekawszych miejsc Zachodnich Sudetów.
Miejscowa baza żywieniowa o charakterze barowym i bliskość Jawora (5 km) - „Miasta Chleba i Pokoju” z obiektem UNESCO na czele, czyni to miejsce szczególnie predysponowane do rozpoczęcia lub zakończenia wędrówki w Parku Krajobrazowym „Chełmy”.

2. MUCHÓW – śródleśna wieś, centralnie położona w Parku w obszarze źródliskowym potoków związanych z Kaczawą i Nysą Szaloną. W pobliżu wsi - punkt skrzyżowania współrzędnych geograficznych: N 51,00 i E 16,00 oznaczony bazaltowym słupkiem. Początki miejscowości związane ze średniowiecznym osadnictwem cystersów lubiąskich (kamień pamiątkowy). Okoliczne lasy są terenami atrakcyjnymi dla myśliwych. Centralne miejsce zajmuje „Pałacyk”, letnia rezydencja dawnych właścicieli Sprengerów z Małuszowa. Obecnie ośrodek szkoleniowo-noclegowy ogólnie dostępny. Wokół obiektu prowadzi „Pałacowa Ścieżka Edukacyjna”. Corocznie w lipcu odbywają się imprezy związane z festynem rekreacyjno-edukacyjnym, którego część plenerowa odbywa się na Muchowskich Łąkach. W miejscowości rośnie jedna z najbardziej okazałych lip szerokolistnych w Polsce – „Anna”. Śródleśne drogi w okolicy stanowią doskonałe trasy rowerowe. Ścieżka dydaktyczna „Las Świniec” jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych.
Śródleśne łąki zmienno-wilgotne ze względu na bogactwo fauny i flory są prawdziwym rajem dla przyrodników. Dominanta bazaltowych Muchowskich Wzgórz (475m) z kamienną wieżą zachęca do jej odwiedzenia.
W pobliżu Muchowa (1,5 km) przy szlaku „Wygasłych wulkanów” wznosi się kulminacja Czartowskiej Skały (464m) - doskonały punkt widokowy na Karkonosze i Góry Kaczawskie.

3. GROBLA - niewielka wieś na Pogórzu Kaczawskim w dolinie przełomowej Nysy Małej. na granicy z tektonicznym Rowem Świerzawy. Na uwagę zasługuje kościółek św. Anny z poł. XV w, otoczony kamiennym murem z krzyżem pokutnym z widocznym wyrytym narzędziem zbrodni. Na uwagę zasługuje pałac z XVI/XVII w., z zachowanym częściowo parkiem zabytkowym. Obecnie jest to Ośrodek Turystyczno-Szkoleniowy „Magdalena”, w którym w dawnych stajniach „Bronówka” funkcjonuje restauracja i hotelik. W pobliżu istnieją gospodarstwa agroturystyczne „Muflon” i „Słoneczne Wzgórze” świadczące usługi noclegowe. Powyżej wsi, w lesie, znajduje się interesująca dla turystów samoobsługowa chatka „Poganka”. Tereny leśne o cennych walorach przyrodniczych rezerwatu przyrody „Nad Groblą” z wyjściem na wieżę na wzniesieniu Radogost - doskonały punkt widokowy, lub do Siedmicy szlakiem doliny Młynówki.
Po drodze interesujące odsłonięcia diabazowych law puklistych z dojściem Szlakiem krawędziowym   do Myśliborza lub Bolkowa.


4. MĘCINKA - duża wieś pocysterska u podnóża Pogórza Kaczawskiego, gdzie tereny rolnicze sąsiadują z lasami historycznego „Mniszego Lasu”. Miejscowość o specyficznym charakterze wsi kmiecej, w której zachowały się duże zagrody z licznymi kapliczkami różańcowymi. W centrum pocysterski - średniowieczny kościół św. Andrzeja, z barokowym wystrojem. Na wsią, kulminacja Górzca (445m) z drogą Kalwaryjską i parkingiem z wyjściem na szlak Kopaczy. Drogą Krzyżowa o urozmaiconym charakterze kończy się na kulminacji Wzgórza Górzec. Szlak krawędziowy umożliwia przejście przez tereny górnicze z XIX w., do kolonii leśnej Bogaczów lub do Chełmca. W lesie wiele reliktów pocysterskich i pogórniczych. Ostatnio obszar wyraźnie promowany w ramach projektu „Południowo-zachodni Szlak Cystersów”. We wsi drewniana rzeźba mnicha - jako logo szlaku.

5. LESZCZYNA - niewielka wieś na Pogórzu Kaczawskim o średniowiecznym rodowodzie, kojarzona jako miejsce eksploatacji surowców mineralnych występujących w obszarze geologicznej niecki osadowej. Złożona budowa geologiczna z wychodniami miedzionośnych wapieni i margli, kształtowały historyczny obraz miejsca jako ośrodka górnictwa i hutnictwa metali w różnych okresach. Wśród lasów w bardzo urozmaiconym terenie zachowały się liczne relikty dawnej działalności górniczej. Większość z nich objęta jest ochroną jako pomniki przyrody ,stanowiska dokumentacyjne - udostępniane do zwiedzania. Na zrekultywowanym osadniku poflotacyjnym LENA 1 – utworzono użytek ekologiczny z interesującymi osobliwościami botanicznymi. W dolinie Prusickiego Potoku przy XIX-wiecznych piecach wapienniczych powstaje skansen górnictwa miedziowego wraz z bazą gastronomiczno-hotelową Złotoryjskiego Towarzystwa Tradycji Górniczych.
Corocznie w czerwcu odbywają się „Dymarki Kaczawskie – impreza o charakterze edukacyjnym promująca historie górnictwa i hutnictwa miedzi na Pogórzu Kaczawskim, z wykorzystaniem ścieżki dydaktycznej „Synklina Leszczyny”. W pobliżu ścieżka leśna „Żelazny Krzyż” i rezerwat przyrody „Wilcza Góra”.

6. NOWA WIEŚ WIELKA - śródleśna wieś o średniowiecznym pochodzeniu, położona na pagórkowatym płaskowyżu Pogórza Kaczawskiego. W centrum wsi niewielki gotycki kościółek.
Doskonałe tereny na aktywny wypoczynek pieszy, rowerowy, a zimą na spacery narciarskie. We wsi zaczyna się ścieżka edukacyjna o długości 10 km zwana „Szlakiem Trzech Wąwozów” (Wąwóz Nowowiejski, Wąwóz Siedmicki i Wąwóz Lipy) z których dwa ostatnie to rezerwaty przyrody.
  W „Wąwozie Lipy” występuje jedna z najbardziej licznych populacji salamandry plamistej na terenie Parku. Ze Storczykowego Wzgórza (365 m) rozległy widok na Pogórze oraz na Góry Kaczawskie, a nawet Karkonosze. We wsi  znajduje się Gospodarstwo agroturystyczne „Leszczyna”.

7. SŁUP - pocysterska wieś nad Nysą Szaloną w otulinie Parku Krajobrazowego CHEŁMY. Miejscowość powstała we wczesnym średniowieczu na wzgórzu bazaltowym z dominantą kościoła katolickiego gotycko-barokowego o bogatym wystroju wnętrza. W murze przykościelnym zespół krzyży pokutnych. Plac przykościelny, jako zmodernizowany parking z informacją turystyczną na Południowo-zachodnim Szlaku Cystersów. Poniżej zapora wodna i zbiornik retencyjny „Słup” o powierzchni około 450 ha. Każdego roku 15 sierpnia, odbywa się uroczysty odpust poświęcony Patronce kościoła.
W odległości 2 km, znajduje się miejscowość Winnica z ruinami grangii pocysterskiej.  W roku 1813 na tym obszarze rozegrała się „Bitwy nad Kaczawą” w której Prusacy i Rosjanie zwyciężyli armię francuską (zachowane obeliski).