Ścieżka edukacyjna "W poszukiwaniu sokoła wędrownego"

Przemierzając doliny i wzgórza obserwujemy przepiękne widoki Pogórza Sudeckiego i Karkonoszy oraz poszukujemy sokoła wędrownego - czy uda się nam go zobaczyć? - przekonajmy się na ścieżce przyrodniczej w Górach Sokolich.


    Ścieżka edukacyjna wiedzie przez dwa szczyty Gór Sokolich, których wierzchołki zwieńczone granitowymi wychodniami skalnymi dostępne są dla turystów dzięki schodom i platformom widokowym. Oferuje ona wiele niezwykłych przeżyć podczas wejścia na dwudziesto-kilkumetrowe skalne baszty, a widok jaki ukaże się oczom odważnych turystów na długo zapadnie w pamięci i będzie nagrodą za włożony wysiłek. Czy wiesz jak nazywają się te dwa szczyty? To Krzyżna Góra i Sokolik Duży.


    Ścieżkę przyrodniczą rozpoczynamy od Przełęczy Karpnickiej zielonym i niebieskim szlakiem lub w Karpnikach żółtym szlakiem z głównej drogi prowadzącej od Karpnik do Janowic Wielkich. Następnymi przystankami w kolejności są: Schronisko Szwajcarka, Husyckie Skały, Krzyżna Góra, Przełączka i Sokolik Duży. Są to miejsca ciekawe przyrodniczo i historycznie, bo właśnie takie wartości chcielibyśmy przybliżyć podczas spaceru po terenie chronionym jakim jest Rudawski Park Krajobrazowy.


    W sześciu miejscach na ścieżce przyrodniczej rozmieszczone są informacje  w formie pulpitów i tablic informacyjnych. Tematy prezentowane na nich obejmują wiedzę z dziedziny przyrodniczej, historycznej i kulturowej terenu Rudaw Janowickich - jednego z najczęściej odwiedzanych miejsc na obszarze Rudawskiego Parku Krajobrazowego. Na dużych tablicach informacyjnych znajdziemy m.in. opisy wierzchołków, jakie można dojrzeć ze szczytu Sokolika Dużego i Krzyżnej Góry. Bogactwo przyrody, geologii, historii i piękno krajobrazu czeka na wszystkich chętnych, zarówno na dzieci i młodzież, turystów, amatorów aktywnego spędzania czasu, jak i mieszkańców regionu jeleniogórskiego, którzy chcą zgłębić historię terenu na którym mieszkają.


Przebieg ścieżki

  1. Karpniki oraz Przełęcz Karpnicka
  2. Schronisko Szwajcarka
  3. Husyckie Skały
  4. Krzyżna Góra
  5. Przełączka
  6. Sokolik Duży


Ścieżka przyrodnicza rozpoczyna się na Przełęczy Karpnickiej. Po przejściu przez drogę prowadzącą z Karpnik do Janowic Wielkich należy kierować się szutrową drogą, oznaczoną szlakiem zielonym  i niebieskim do schroniska Szwajcarka. Od schroniska idziemy szlakiem czarnym i czerwonym. Przy Husyckich Skalach szlak czarny skręca w lewo i poprowadzi nas na Krzyżną Górę. Po zejściu z niej kierujemy się już tylko szlakiem czerwonym, który doprowadzi nas na szczyt Sokolika, a najodważniejszych na platformę widokową Sokolika Dużego.


Czas przejścia i trudność


Czas przejścia proponowanej ścieżki przyrodniczej - 2 godziny. 
Stopień trudności - łatwa.


Przystanek 1 - Przełęcz Karpnicka/Karpniki


      Przełęcz Karpnicka (475 m n. p. m) - przełęcz górska stanowiąca wyraźne, rozległe i głębokie siodło w bocznym grzbiecie Rudaw Janowickich, wcinające się między Góry Sokole po zachodniej stronie, a właściwe Rudawy Janowickie po stronie wschodniej. Ma niezbyt strome zbocza i łagodne podejścia.


    Nazwa Sokoliki kojarzy się zazwyczaj z dwiema górami - warto jednak zaznaczyć, że Góry Sokole to pasmo górskie na które składa się 6 wzniesień: Krzyżna Góra 654m n.p.m, Sokolik 642 m n.p.m, Trzy Korony 525 m n.p.m, Browarówka 510 m n.p.m, Rudzik 500 m n.p.m oraz Łysa 490 m n.p.m.


    Przed Tobą niepowtarzalna okazja zapoznania się z tajemniczą przyrodą Rudawskiego Parku Krajobrazowego, jego historią oraz walorami krajobrazowymi. Mamy nadzieję, że zaproponowana przez nas ścieżka edukacyjna zadziwi pięknem swego krajobrazu z porozrzucanymi na pozór bezładnie granitowymi skałkami. Zapewniamy, że każdy miłośnik przyrody (i nie tylko!) znajdzie tu coś dla siebie o każdej porze roku, bez względu na wiek czy kondycję. Radzimy zaopatrzyć się w aparat fotograficzny aby podczas wędrówki utrwalić piękno otaczającej nas przyrody.

Przystanek 2 - Schronisko Szwajcarka


   Schronisko Szwajcarka znajduje się u podnóża Krzyżnej Góry. Budynek został wzniesiony na rzucie prostokąta, posiada dwupiętrową kondygnację. Drewniany taras na rzeźbionych wspornikach okala cały budynek. Schronisko pokryte jest dwuspadowym dachem z gontu oraz łupka, o stromo spadających połaciach.


Historia schroniska


    Drewniany budynek zbudowany został w 1823 roku przez rodzinę Hohenzollernów w wyniku modnego w owym czasie kształtowania krajobrazu na styl romantyczny. Brat króla Prus, książę Wilhelm i jego żona Marianna w 1822 roku nabyli pałac w Karpnikach i okoliczne dobra. Wilhelm wybudował Szwajcarkę na wzór domków alpejskich z myślą o swojej żonie, która pochodziła ze Szwajcarii. Domek pełnił rolę leśniczówki, natomiast piętro było przeznaczone wyłącznie dla księcia, na którym mieścił się gabinet z wielkim kominkiem. Szwajcarka stała się bardzo popularnym  miejscem spotkań towarzyskich księcia Wilhelma. Dlatego ostatecznie na początku XX w. Urządzono tu gospodę.


    Działania wojenne na tym terenie sprawiły, że budynek opustoszał. W 1950 r. Szwajcarkę przejęło Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze. Wtedy to w budynku zamieszkał legendarny znawca Sudetów Tadeusz Steć, który przekształcił Domek Myśliwski Hohenzollerów  w popularne do dziś schronisko turystyczne.


Ciekawostka


    Schronisko Szwajcarka jest jedynym w całości drewnianym schroniskiem Sudetów. Od schroniska wąską, nieznakowaną ścieżką można dojść do rozgałęzionych, niskich sztolni, znajdujących się u podnóża Bukowej Skały. Prawdopodobnie zostały wykute w pierwszej połowie XIX wieku w celu eksploatacji żyły pegmatytów i uzyskania skalenia używanego do produkcji porcelany.


Tyrolskie budownictwo


    Nietrudno zauważyć, że schronisko Szwajcarka zbudowane jest w stylu tyrolskim. Pod względem formy taki dom składa się z jedno lub dwupiętrowego budynku (tzw. "Streckof") na planie prostokąta, pokrytego popularnym na Śląsku dachem grzbietowym. Domy tyrolskie składały się z części mieszkalnej, stajni i stodoły, niektóre domy posiadały jeszcze rampę wokół górnego piętra stodoły. Część mieszkalna wykonana była z drewnianych bali, otoczona gankiem i zakończona głęboko opadającym dachem. Najbardziej charakterystyczne dla domów tyrolskich są drewniane balkony, wsparte na bogato zdobionych wspornikach. W dekoracjach balkonów dominują motywy roślinne np. w kształcie rozwiniętego kielicha tulipana lub lilii. Prostsze balustrady są zdobione ornamentem geometrycznym złożonym z motywów serca, kwadratu, gwiazdy czy trójliścia. Dół balustrady to najczęściej grzebień wycięty w jaskółczy ogon. Różnica pomiędzy domem tyrolskim, a schroniskiem jest taka, że balkon okala Szwajcarkę wokół, natomiast w przypadku typowych domów tyrolskich znajduje się on na jednej ze ścian budynku.


Ciekawostka


      Schronisko Szwajcarka nie jest jedyną budowlą tyrolską na terenie Kotliny Jeleniogórskiej. W oddalonej o kilka kilometrów od Karpnik wsi Mysłakowce oraz Sosnówka w latach 1838-1840 wybudowano 56 domów tyrolskich. Nową osadę w Mysłakowicach Tyrolczycy nazwali Zillerthal na pamiątkę opuszczonej w 1837 r. doliny w Austrii. Zachowane w dobrym stanie domy tyrolskie stanowią unikatowy i oryginalny typ architektury drewnianej. Na uwagę zasługuje dom należący niegdyś do cieśli Johannesa Lublassera, na którego balkonie po dziś dzień widnieje napis w języku niemieckim "Błogosław Boże króla Wilhelma III". Wyposażenie wnętrza domu tyrolskiego było najczęściej skromne, a centralną cześć powierzchni mieszkalnej zawsze zajmował murowany piec.

Przystanek 3 - Husyckie Skały


Husyckie Skały (Kutschenstein) (545 m n.p.m.) - to okazałe granitowe urwisko z 20 metrowymi skalnymi ścianami. Choć znajdujemy się na 20 metrowej skalnej wychodni krajobraz jest ograniczony. Drzewa przesłaniają widok na Kotlinę Jeleniogórską ale Sokolik Duży prezentuje się w pełnej krasie.


Skąd nazwa...


    Nazwa "Husyckie Skały" wiąże się z wydarzeniami, które miały miejsce w nocy z 11/12 sierpnia 1434 r. na terenie pobliskiego Zamku Sokolec u stóp Krzyżnej Góry. Uciekający z płonącej warowni husyci zmylili tu wówczas drogę i popędzili na koniach wprost w kierunku przepaści. Spalenie zamku Sokolec należącego wtedy do rozbójnika pochodzącego z rodu rycerskiego Hansa von Tschirna było odwetem Husytów za pojmanie ich przywódców. Hans von Tschirn za napadanie na kupców z Wrocławia, Świdnicy i innych okolicznych miast został pojmany przez biskupa Konrada i mieszczan. W zamian za wolność Hans zaproponował, że już nie będzie sprzyjać Husytom, przejdzie na wiarę katolicką i wyda w ręce biskupa dwóch husyckich przywódców. Tak też się stało. Rozbójnik zaprosił do zamku Sokolec Bedricha i Michałka - dwóch lokalnych przywódców, podstępnie ich pojmał i wydał w ręce biskupa.


Historia Orła


    Głaz stojący w centralnej części platformy widokowej Husyckich Skał został umieszczony celowo. Przyjrzyj się uważnie. Znajdowała się tam figura odlanego z żeliwa orła zrywającego się do lotu. Ówcześnie, miejsce to nazwano Kamieniem Blüchera od nazwiska feldmarszałka Gebharda Leberechta von Blüchera, dowódcy armii pruskiej żyjącego w latach 1742-1819. Na tablicy, po której dziś zostały tylko nikłe ślady, znajdował się napis zawierający nową nazwę nadaną skałom oraz datę 1813 roku upamiętniającą zwycięstwo feldmarszałka von Bluchera nad Napoleonemw bitwie pod Lipskiem.


Ruch Husycki


    Początkowo miał znaczenie jedynie religijne i był próbą zwrócenia uwagi na potrzebę reformy Kościoła Rzymskokatolickiego w Europie. Po spaleniu na stosie Jana Husa w 1415 r. ruch husycki przybrał formę polityczną i stał się powodem rewolty w Czechach, a następnie wojen Husyckich.


Sukcesja ekologiczna


To zmiany w składzie gatunkowym organizmów na danym terenie następujące w określonej kolejności. Sukcesja może rozpocząć się  w środowisku pozbawionym życia np. na nagiej skale. Organizmy, które jako pierwsze opanowują dany teren nazywamy pionierskimi. Wydzielane przez porosty kwasy organiczne rozpuszczają skałę i przyspieszają procesy wietrzenia i kruszenia skały, dzięki czemu rozpoczyna się proces tworzenia gleby. W miarę przyrostu gleby porosty zaczynają być zastępowane przez mchy i paprocie. Ich obumierające szczątki zmieszane z okruchami skały tworzą coraz grubszą warstwę gleby.


Skala porostowa

 


    Porosty to organizmy powstałe z połączenia glonu i grzyba. Są organizmami pionierskimi (mogącymi występować wszędzie, bez względu na warunki atmosferyczne). Są czułe na zanieczyszczenie powietrza przez związki siarki i węgla. Obserwacja typów plech porostów daje możliwość określenia stopnia zanieczyszczenia powietrza. Skala porostowa ma siedem stopni - pierwszy stopień to tzw. pustynia porostowa - miejsce o dużym zanieczyszczeniu,  a siódmy stopień to miejsce praktycznie nieskażone.  W skali porostowej zaznacza się duża zależność między typem plechy a czystością powietrza. Większe, bardzie krzaczaste czy liściaste porosty występują na terenach   o bardzo niskim poziomie dwutlenku siarki i dość dużej wilgotności.

 

 

 

 

 

Przystanek 4 - Krzyżna Góra


    Krzyżna Góra (654 m n.p.m.) jest najwyższym szczytem Gór Sokolich. Z początku określano ją mianem Sokola Góra (niem. Falkenberg), obecna nazwa związana jest z umieszczonym tu siedmiometrowym krzyżem. Wierzchołek jest dostępny dla turystów dzięki wykutym stopniom i zamontowanym barierkom. Wraz z Sokolikiem tworzy miejsca najbardziej atrakcyjne widokowo i krajoznawczo w całej okolicy. Widać stąd Rudawy Janowickie, Karkonosze, Kotlinę Jeleniogórską i część Gór Kaczawskich. Zachodnie zbocze Krzyżnej Góry ozdobione jest Jastrzębią Turnią - skałką, która od strony najwyższej ściany osiąga 50 m wysokości. Dzięki smukłej, strzelistej iglicy uważana jest za najpiękniejszą skałę Gór Sokolich. Jej kształt przypomina wzbijającego się do lotu jastrzębia.


Historia krzyża


    Historia krzyża związana jest z osobą księżnej Marii Anny Amali von Hessen-Homburg. W roku 1830 ufundowała go dla upamiętnienia rocznicy urodzin jej męża Wilhelma von Hohenzollerna. Krzyż został odlany w hucie gliwickiej i poświęcony 28 maja 1832 roku. Dawniej widniał na nim napis (w języku niemieckim) o następującej treści "Krzyża błogosławieństwo dla Wilhelma, jego potomnych i całej doliny".


Ostańce granitowe


    Ostańcem nazywamy wzniesienie powstałe w wyniku wietrzenia czyli rozpadu mechanicznego lub chemicznego pod wpływem czynników fizycznych lub chemicznych. Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Ostańce granitowe są charakterystycznym elementem krajobrazu Gór Sokolich i Rudaw Janowickich.


Sokół wędrowny


    Góry Sokole i niegdyś Sokola Góra swoją nazwę bierze od przypuszczalnej obecności sokoła stwierdzonej już przez księcia Henryka Brodatego. Ten piękny, drapieżny ptak, zakładający gniazda na skalnych półkach i będący gatunkiem kosmopolitycznym (występującym w każdym miejscu na świecie) w latach 50 i 60 na terenie Polski niemal zupełnie wyginął. Przyczyną tego było wprowadzenie na wielką skalę środków ochrony roślin (głównie z grupy chlorowcopochodnych). Związki te, obniżając efekty lęgów, zdziesiątkowały populację. Obecnie na terenie całego kraju jego liczebność wynosi zaledwie 6-10 par, a najbliższym miejscem gdzie można obserwować sokoła są Karkonosze.


    Sokół wędrowny specjalizuje się w chwytaniu zdobyczy w locie. Jego pokarm stanowią głównie średniej wielkości ptaki, jak gołębie, kaczki, szpaki czy drozdy. Po wypatrzeniu ofiary z dużej wysokości, sokół spada na nią w locie nurkowym z wielką prędkością, bądź też dogania ją w pościgu poziomym, atakując ptaka od spodu i od tyłu. Szacuje się, że podczas pikowania sokół może osiągać prędkości przekraczające 300km/h.


Fauna


    Stojąc w bezruchu i ciszy możemy podejrzeć przemykające zwierzęta leśne. Sarny, jelenie, dziki i lisy zostawiają na śniegu czy błocie odciski swoich łap lub racic, które popularnie nazywamy tropami. Często zdarza się, że sarna i jeleń uważana jest za ten sam gatunek, nic bardziej błędnego! Sarny są mniejsze od jeleni a ich samce zwane kozłami nie szczycą się tak ogromnym porożem. Łatwo odróżnić jej ślady, ponieważ pozostawia znacznie mniejsze tropy niż pozostałe zwierzęta kopytne. Wyraźnie odbijają się ostre krawędzie racic. Odcisk tylnej kończyny jest mniejszy, a czubki jej racic są blisko siebie.


Zamek Sokolec


    Krzyżna Góra górująca nad Karpnikami była świadkiem m. in. burzliwej historii średniowiecznego zamku Sokolec położonego na północno-zachodnich stokach tego wzgórza. Do budowy warowni wykorzystano naturalne skały. Powstanie zamku - strażnicy przypisuje się Henrykowi Brodatemu w 1207 r. Z zamkiem wiąże się legenda o odnalezieniu przez księcia w tym miejscu gniazda jastrzębia lub sokoła, co stało się genezą nazwy zamku. Najstarsze zachowane dokumenty z 1372 r. wymieniają jako właściciela Clericusa Bolcze, tego samego, który nabył również Zamek Bolczów. Najbardziej burzliwy okres w dziejach zamku przypada na czas wojen husyckich, kiedy to zamek stał się jedną z siedzib Husytów za sprawą Hansa von Tschirn z Płoniny (pochodzącego z rycerskiego rodu). Przystał on do nich, by dalej bezkarnie napadać na kupców, karawany i wioski. Stąd Zamek Sokolec cieszył się wówczas sławą gniazda rycerzy - rozbójników. W odwecie za zdradę Husyci zniszczyli i spalili zamek Sokolec. Do dziś zachowało się jedynie kilka głazów, które tworzyły mur. Miejsce to owiane jest różnorodnymi legendami o księżniczce, która pojawiała się na skałach lub o karpiach, które uciekły z zamkowej fosy.


Przystanek 5 – Przełączka


    Przełęczka jest to miejsce położone na wysokości 525 m n.p.m. Znajdują się tu ławki, dzięki którym mogą odpocząć turyści udający się na Sokolik. Podczas gdy na Krzyżnej Górze i Sokolikach wieje silny wiatr, mikroklimat na przełęczy sprawia, że panuje tu cisza. Na malowniczość tego miejsca w szczególności składa się jego położenie między dwoma wysokimi szczytami.


Park krajobrazowy


    Park krajobrazowy to obszar chroniony ze względu na walory przyrodnicze, historyczne, kulturowe i krajobrazowe. Utworzony w celu zachowania i  popularyzacji tych walorów w warunkach zrównoważonego rozwoju. W odróżnieniu od parku narodowego nie jest terenem zamkniętym i jego obszar pozostaje w gospodarczym wykorzystaniu z pewnymi ograniczeniami (ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.)


    Koncepcja parku krajobrazowego zrodziła się w latach 1948-1950 w środowisku architektów. W 1971 r. Państwowa Rada Ochrony Przyrody opracowała projekt tworzenia parków krajobrazowych. Pierwsze parki powstały w drugiej połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku.


Formy ochrony przyrody


- parki narodowe
- rezerwaty przyrody
- parki krajobrazowe
- obszary chronionego krajobrazu
- obszary Natura 2000
- pomniki przyrody
- stanowiska dokumentacyjne
- użytki ekologiczne
- zespoły przyrodniczo-krajobrazowe
- ochrona gatunkowa roślin
  zwierząt i grzybów


Ochrona przyrody


    Ochroną przyrody nazywamy działania mające na celu zachowanie przed zniszczeniem lub uszkodzeniami wszystkich elementów przyrody - dziko występujących gatunków zwierząt i roślin, utworów przyrody nieożywionej,  a także zespołów o wybitnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Ochrona przyrody umożliwia zachowanie różnorodności gatunkowej, dziedzictwa geologicznego oraz zapewnia ciągłość istnienia gatunków i ekosystemów, a także uczy człowieka właściwych postaw wobec przyrody w warunkach zrównoważonego rozwoju.


    Zakres działań dotyczących ochrony przyrody jest bardzo szeroki i obejmuje między innymi prace inwentaryzacyjne, prace naukowo-badawcze nad stanem i przeobrażeniami przyrody, działania prawne, opracowywanie zasad udostępniania terenów objętych ochroną, a także wyznaczenie nowych obiektów do objęcia ochroną.


Natura 2000


    Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 jest systemem ochrony zagrożonych składników różno-rodności biologicznej kontynentu europejskiego, wdrażanym od 1992 r. Celem utworzenia sieci Natura 2000 jest zachowanie zarówno zagrożonych wyginięciem siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt w skali Europy, jak też typowych, wciąż jeszcze powszechnie występujących siedlisk przyrodniczych.

 

 

 

 

Na terenie Rudawskiego Parku Krajobrazowego wytyczono następujące obszary Natura 2000:
   - Stawy Karpnickie
   - Rudawy Janowickie
   - Góry i Pogórze Kaczawskie
   - Trzcińskie Mokradła


Przystanek 6 - Sokolik Duży


Sokolik Duży (642m n.p.m) - drugi co do wysokości z 6 szczytów w Górach Sokolich, zbudowany z granitu karkonoskiego. Znajdują się tu jedne z najbardziej znanych skałek Sokolik Duży i Sokolik Mały, składają się z dwóch filarów skalnych, które usytuowane są w północno-wschodniej części szczytu. Na szczycie znajdziemy duże nagromadzenie skałek. Wiele z nich posiada własne nazwy np. Krzywa Turnia - najwyższa skałka w Górach Sokolich, Sukiennice, Baba. Na Sokoliku występują liczne naturalne odsłonięcia podłoża skalnego przybierające postać granitowych skałek o zróżnicowanych kształtach i bogatej szacie (tafonie, nisze, kociołki).


Sokolik Mały


Jeszcze przed II Wojną Światową na szczyt Sokolika Małego można było dostać się po kładce łączącej obydwa szczyty. Nie wiadomo dokładnie, kto zdjął kładkę i jakie były motywy jego działania. Obecnie na drugi szczyt można dostać się jedynie drogami wspinaczkowymi lub podczas odbywających się raz w roku zawodów chodzenia na taśmie rozciągniętej między dwoma szczytami, tzw. slacklining. Trenowała tu również zjazdy rowerem górskim obecna mistrzyni Świata Maja Włoszczowska.


Wspinaczka w Sokolikach


    Porozrzucane na całym terenie Rudaw Janowickich skalne turnie budziły zainteresowanie okolicznej ludności już w XVIII wieku. Wiele z nich zostało zagospodarowanych turystycznie poprzez włączenie ich w popularne i modne w tamtych czasach parki krajobrazowe. Początki udokumentowanej działalności wspinaczkowej sięgają lat 30-tych XX stulecia. Dziś Góry Sokole, z niezliczoną ilością granitowych skał, turni czy wychodni stanowią wspaniałe miejsce do rozpoczęcia przygody ze wspinaczką skałkową. To właśnie tutaj swoje pierwsze kroki stawiali m. in. Wanda Rutkiewicz, Krzysztof Wielicki czy Wojciech Kurtyka (twórca najpopularniejszej w Polsce skali trudności dróg wspinaczkowych).


    Pierwszych wspinaczek ,,o charakterze sportowym" w Górach Sokolich, dokonywali w początkach XX stulecia wspinacze niemieccy zrzeszeni we wrocławskiej i drezdeńskiej sekcji Alpenverein. Wiemy bardzo niewiele o tamtym okresie działalności wspinaczkowej w Sokolikach, prawdopodobnie dokonano wówczas wielu interesujących i trudnych przejść. O tym, że sport wspinaczkowy musiał cieszyć się w tamtym okresie niemałym zainteresowaniem i budzić skrajne emocje, świadczy fakt, iż w roku 1926 zarząd dóbr  (w których znajdowały się Góry Sokole - niem. Falkenberge) książąt von Hessen w Karpnikach i magistrat jeleniogórski wydały formalny zakaz wspinania się w Sokolich Górach. Nie był jednak ów zakaz nigdy respektowany. Pod koniec lat dwudziestych XX wieku w skałach Gór Sokolich tkwiły już stałe haki, a na wierzchołkach poszczególnych turni znajdowały się "książki szczytowe" umieszczone w specjalnych metalowych puszkach, do których wpisywali się zdobywcy - niestety, zwyczaj ten w Sokolikach nie przetrwał. "Książki szczytowe" zniknęły z wierzchołków prawdopodobnie pod koniec lat 30-tych i od tej pory ślad po nich zaginął. Jedynym dobrze udokumentowanym pierwszym przejściem drogi wspinaczkowej z tego okresu jest przejście zachodniej ściany Skalnego Mostu przez Hellmutha Rennera i Kurta Kretzchmara w 1932 roku. W latach 30-tych działały trzy niezależne od siebie grupy wspinaczy: z Wrocławia, Kamiennej Góry i Jeleniej Góry. Do grupy Kamiennogórskiej należał Walter Bittner, dzięki któremu wiadomo dzisiaj gdzie i jak wspinano się wówczas w Górach Sokolich.


    Pojęcie drogi, jeżeli chodzi o wspinaczkę pojawia się dość często. Opierając się na definicji, jest to następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej, możliwych do przejścia w kierunku szczytu. Pierwotnie pojęcie drogi oznaczało najłatwiejszy sposób wejścia na szczyt. Aby ułatwić powtarzanie drogi sporządza się jej opis w formie słownej lub rysunkowej tzw. topo. Składa się na niego lokalizacja (rejon, góra/skała, ściana, inne drogi w pobliżu), autorstwo, nazwa drogi, jej trudność  i przebieg.


Skąd te schody


    Literatura podaje dwie historie powstania schodów i platformy widokowej na Sokoliku Dużym. Pierwsze stopnie na Sokolik Duży wykuto w 1885 roku, a w miejscach zbyt stromych zamontowano drewniane drabiny. Działania te przypisuje się Towarzystwu Karkonoskiemu (RGV-Riesengebirgsverein). Inne źródła podają, że platforma powstała z inicjatywy Carla Emila Beckera - właściciela dóbr w Maciejowej. W 1884 r. pomiędzy pośrednimi pomostami niegdyś istniała żeliwna tabliczka na której umieszczono nazwę "Piękny widok" i rok budowy schodów. Na szczycie Becker kazał ustawić maszt, na który wciągano flagę z jego imieniem i nazwiskiem. Od momentu wzniesienia schodów i platformy widokowej skała otrzymała zapomniane dziś miano "Bellevue" czyli "Piękny Widok".


Puszki szczytowe


    Bardzo ciekawym zwyczajem okresu przedwojennego było umieszczanie na niektórych wierzchołkach książek szczytowych w specjalnie przygotowanych metalowych puszkach. We wnętrzu znajdowała się kartka i ołówek by można było zostawić informację o kolejnych wejściach na dany wierzchołek. Bywało, że wspinacze dopisywali swoje odczucia po zdobyciu wierzchołka. Trudno ustalić kiedy zostały założone i dlaczego po roku 1945 nagle zniknęły.


Trochę geologii


    Sokole Góry zaliczane są do tzw. wzgórz wyspowych. Ich powstanie w takim kształcie zawdzięczamy procesom wietrzeniowym. Wietrzenie skał zachodziło wzdłuż spękań o odpowiednim układzie warunkującym  kształt zbliżony do kopuły. Samo powstanie skałek granitowych wiąże się z procesem wnikania magmy granitowej (magma wdarła się między starsze utwory skalne) oraz  procesami denudacyjnymi (wynik procesu wietrzenia i erozji) gdzie usunięte zostały skały osłony intruzji. Rozmieszczenie skałek w Górach Sokolich nie jest przypadkowe. Na Krzyżnej Górze rozmieszczenie tworzy łuk z północnego wschodu na południowy zachód, a na Skoliku skałki odchodzą od szczytu promieniście.

 

 

 

 

 

 

 

 


To do ciebie


    Naukowcy badali tę sprawę od dziesiątek lat. Na całym Świecie! Co ciekawe, w każdym kraju doszli do takich samych wniosków. Okazuje się, że opróżnione opakowania, puszki czy inne śmieci ważą mniej.


    Dlatego Drogi Turysto po odpoczynku i związanym z nim spożywaniu posiłków weź śmieci ze sobą. Gwarantujemy, że nie padniesz po drodze z przeciążenia. Uszanuj wspólnie z nami piękno tych terenów i nie pozwól by uległo zaśmieceniu.

Ty też masz na to wpływ! Szanuj przyrodę!