Warte zobaczenia

1. Masyw Ślęży zaliczany jest do głównych obszarów turystycznych Dolnego Śląska. Na atrakcyjność tego terenu wpływa jego lokalizacja. Jest to najbliżej położony od Wrocławia masyw górski, często odwiedzany przez wrocławian w ramach sobotnio-niedzielnego wypoczynku. W Ślężańskim Parku Krajobrazowym funkcjonuje pięć szlaków turystycznych, dwa szlaki archeologiczne, cztery ścieżki dydaktyczne oraz dwie trasy rowerowe. Głównym celem wycieczek na terenie Parku jest  szczyt góry Ślęży. Masyw Ślęży oprócz wspomnianej góry nazywanej również „Śląskim Olimpem” ma do zaoferowania wiele innych atrakcyjnych miejsc i obiektów, które czekają na odkrycie przez penetrujących ten obszar turystów.  Przy czerwonym i żółtym szlaku turystycznym z Sobótki na Ślężę można spotkać rzeźby kultowe: „Pannę z Rybą” i „Niedźwiedzia”, napić się wody z licznych na tym terenie źródełek ślężańskich. Na Wieżycy czeka na turystów wieża widokowa z 1907 roku. Czasem warto zejść z wytyczonych tras turystycznych na  nieoznakowane, przedwojenne szlaki (będąc koniecznie zaopatrzonym w mapę turystyczną!). Spotkamy tam ciekawe formacje skalne takie jak Skały Władysława, skalne groty: Pieczara Władysława, Koliba, Walońska Grota, czy mniej znane źródełka ślężańskie: Źródło Jana i Źr. Beyera. Na wielu skałach i kamieniach można znaleźć pochodzące z przeszłości tajemnicze znaki i napisy. Bardzo atrakcyjny, lecz mało znany punkt widokowy znajduje się  w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Skalna”. Dużą wartością w dzisiejszych czasach jest możliwość obcowania z dziką przyrodą. Oprócz wspomnianych wcześniej walorów przyrody nieożywionej, Masyw Ślęży ma do zaoferowania rozległy kompleks leśny ze zróżnicowanymi siedliskami, które są miejscem życia dla wielu gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową.


2. Góra Ślęża jest najwyższym punktem w  Ślężańskim Parku Krajobrazowym, mierzy 718 m n.p.m. Jej wyspowy charakter, kształt oraz to, że  góruje na przylegającym do niej  terenem równinnym (różnica wysokości wynosi około 500 m) powoduje, że błędnie uważana jest za wygasły stożek wulkaniczny. Powstała tak jak reszta masywu w wyniku nasunięcia się fragmentu  górnodewońskiej  skorupy oceanicznej na płytę kontynentalną w okresie orogenezy waryscyjskiej (zespół ofiolitowy). Ślęża stanowi główny cel pieszych wędrówek turystów odwiedzających Ślężański PK. Jej partie szczytowe objęte są dodatkową formą ochrony w postaci rezerwatu przyrody, który nosi nazwę „Góra Ślęża”, dlatego do obowiązku turysty należy przestrzeganie zasad w nim obowiązujących. Wierzchołek góry stanowi rozległa polana otoczona wałem kultowym. Obsługą ruchu turystycznego  na Ślęży zajmuje się Dom Turysty im. Romana Zmorskiego. Na miejscu dawnego zamku książęcego znajduje się kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, którego obecny kształt zawdzięczamy odbudowie po pożarze, przeprowadzonej w połowie XIX w. Aktualnie obiekt ten jest niedostępny dla zwiedzających z powodu prowadzonych w jego wnętrzu prac archeologicznych. Za świątynią i położoną tuż za nią grupą skalną znajduje się ogólnodostępna wieża widokowa z 1913 r. Popularnym elementem pamiątkowych fotografii ze Ślęży jest znajdujący się w pobliżu kościoła „Niedźwiedź” – kamienna rzeźba kultowa, której metryka sięga czasów przedchrześcijańskich. Nad całością góruje wieża radiowo-telewizyjna o wysokości około 135 metrów, której zasięg obejmuje obszar prawie całego Dolnego Śląska.


3. Góra Radunia (573 m n.p.m.) jest drugą pod względem wysokości górą znajdującą się na terenie Ślężańskiego Parku Krajobrazowego. W partiach szczytowych Raduni, na obszarze położonym powyżej poziomnicy 500 m n.p.m., w 1958 roku utworzono rezerwat przyrody „Góra Radunia” w celu objęcia ochroną specyficznych zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego rezerwatu są siedliska roślinności szczelinowej na skałach serpentynitowych. W kilku miejscach, na odsłonięciach skał, możemy spotkać rzadki gatunek paproci serpentynitowej - zanokcicę klinowatą (Asplenium cuneifolium), może jej towarzyszyć paproć o bardzo ciekawym wyglądzie - zanokcica północna (A. septentrionale). Na słonecznych wystawach partii szczytowych Raduni występują murawy kserotermiczne, skupiają one ciepłolubne gatunki roślin tolerujące okresy długotrwałej suszy takie jak: kostrzewa blada (Festuca pallens), strzęplica sina (Koeleria glauca), czosnek skalny (Allium montanum, goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum). Płatom muraw kserotermicznych towarzyszy świetlista dąbrowa, jest to las o luźnym drzewostanie, w którym dominuje dąb bezszypułkowy. Drzewa maja specyficzny pokrój, są niskie i cienkie. W obrębie góry mogą znaleźć coś dla siebie także miłośnicy archeologii. Na Raduni występuje starożytny krąg kultowy, otacza on szczyt i południowo-wschodnie zbocze. W miejscu nazywanym „Kaczą Kałużą” prawdopodobnie odbywały się praktyki religijne, świadczą o tym znaleziska archeologiczne pochodzące z epoki brązu.


4. Rezerwat przyrody „Łąka Sulistrowicka”. Jest to rezerwat florystyczny położony na południe od wsi Sulistrowiczki. Powierzchnię 26,4 ha zajmują łąki podzielone na mniejsze polany przez występujące fragmentarycznie zbiorowiska leśne. Rezerwat „Łaka Sulistrowicka” jest jednym z najcenniejszych zespołów łąk zmiennowilgotnych i młak na Dolnym Śląsku. Na stosunkowo małej powierzchni można znaleźć oprócz roślin typowych dla środowiska łąkowego, gatunki charakterystyczne dla torfowisk, bagien czy zbiorowisk leśnych. Naliczono tutaj 242 gatunki roślin naczyniowych z czego 20 objętych jest ochroną gatunkową. Do osobliwości należą: mieczyk błotny (Gladiolus paluster) i m. dachówkowaty (G. imbricatus), goździk pyszny (Dianthus superbus), goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe), pełnik europejski (Trollius europaeus), kosaciec syberyjski (Iris sibirica), lilia złotogłów (Lilium martagon), turzyca Bueka (Carex buekii) i t. Davalla (C. davalliana), storczykowate: podkolan biały (Platanthera biforia), gółka długoostrogowa (Gymnadenia conopsea). Wśród roślinności łąkowej można spotkać przedstawicieli araneofauny: pająka jadowitego – Cheiracanthium elegans, tygrzyka paskowanego (Argiope bruennichi). W strefie geograficznej naszego kraju roślinność łąkowa,  z wyjątkiem zbiorowisk wysokogórskich, ma charakter półnaturalny, a wiec utrzymuje się dzięki działalności człowieka. Z tego powodu obszar rezerwatu co dwa lata poddawany jest czynnym zabiegom ochronnym w celu zatrzymania sukcesji prowadzącej do odtworzenia zbiorowisk leśnych. Zabiegi te obejmują koszenie, usuwanie krzewów oraz nalotu drzew. Przez teren rezerwatu prowadzi ścieżka dydaktyczna Lasów Państwowych.


5. Sulistrowiczki – niewielka wieś w gminie Sobótka, malowniczo położona w kotlinie  otoczonej przez góry: Ślężę i Radunię oraz Wzgórza Oleszeńskie. W zachodnim krańcu miejscowości, przy drodze w kierunku Tąpadła, znajduje się kościół pw. Matki Bożej Dobrej Rady. Pomimo, że kościół powstał stosunkowo niedawno tj. w 2000 r., jest często odwiedzany przez turystów z kraju i zagranicy. Jest to obiekt murowano-drewniany o cechach zakopiańskich z interesującym wyposażeniem wnętrza zawierającym wiele nawiązań do symboliki chrześcijańskiej i regionu. Równie popularnym miejscem jest „Źródło Życia” („Studnia Św. Świerada”) słynące z wody o doskonałych walorach smakowych, szczególnie docenianych przez mieszkańców Wrocławia. Jest wiele osób, które regularnie odwiedzają Sulistrowiczki właśnie dla źródlanej wody, zabierają ze sobą każdorazowo po kilkadziesiąt litrów wody. We wsi, na wysokości kościoła, po drugiej stronie drogi do Tąpadła znajduje się zabytkowy park „Wenecja”. Jest to rozległy park założony na początku XX w., niegdyś stanowiący zaplecze rekreacyjne sanatorium. Do parku prowadzą dwie bramy; górna i dolna z wbudowanymi elementami renesansowych płaskorzeźb kamiennych. Głównymi elementami parku są połączone ze sobą dwa stawy oraz  liczne kaskady wodne, nad kanałami znajdują się liczne mostki i kładki. Na południe od Sulistrowiczek znajduje się rezerwat przyrody „Łąka Sulistrowicka”.


6. Rezerwat (skansen) archeologiczny „Będkowice”. W odległości około 700 m, na północ od  wsi Będkowice znajduje się rezerwat archeologiczny „Będkowice”. Jest to najważniejszy z odkrytych w rejonie Ślęży zespołów osadniczych. Obejmuje on założone na planie owalu grodzisko otoczone wałem ziemnym, w obrębie którego funkcjonował gród pomiędzy VIII a XI wiekiem. W latach 70 XX w. wzniesiono na terenie grodziska swobodne rekonstrukcje kurnych chat, które wraz z wyposażeniem można w skansenie oglądać po dziś dzień. W skład zespołu osadniczego wchodzi również staw średniowieczny oraz cmentarzysko kurhanowe z około pięćdziesięcioma pochówkami w formie ziemnych i kamiennych stożków. Od strony drogi pomiędzy miejscowościami Strzegomiany i Będkowice do skansenu można dostać się przez stylizowaną drewniana bramę, której wejścia strzegą rzeźby wojów piastowskich. Z Sobótki do skansenu można dotrzeć pieszo czerwonym szlakiem archeologicznym oraz ścieżką dydaktyczną ŚPK.