Aspekt wiosenny w ogrodzie dydaktycznym DZPK, Jelenia Góra

   Marzec i kwiecień to czas budzenia się przyrody po zimowym odpoczynku. Jest to okres intensywnego rozwoju roślin, który możemy obserwować w lasach, na łąkach, a także w naszych ogrodach. Obserwowane przez nas w tym okresie masowe kwitnienie niektórych gatunków roślin określane jest aspektem wiosennym. Proces ten widoczny jest aktualnie w ogrodzie dydaktycznym Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych w Jeleniej Górze.


Jako jedne z pierwszych w ogrodzie pokazały się śnieżyczki przebiśnieg oraz nieco większe i bardziej efektowne śnieżyce wiosenne. Rośliny te większość roku przeżywają w postaci cebul, rozkwitają wczesną wiosną gdy ziemia jest jeszcze pokryta śniegiem. W tym samym czasie rozkwitają krokusy, zwane szafranami. Odmiany uprawiane w naszych ogrodach mają kwiaty w różnych odcieniach fioletu, ale występują też odmiany białe, żółte oraz wielokolorowe. Występujący w Polsce na naturalnych siedliskach szafran spiski posiada zawsze kwiat barwy fioletowo – liliowej. Nieco później na trawnikach rozkwitają łany złoci żółtej. Wewnętrzna strona płatków jest barwy złotożółtej, natomiast zewnętrz są koloru zielonego. Najłatwiej zaobserwować ją w ciepłe i słoneczne dni, ponieważ ich kwiaty zamykają się podczas deszczu oraz na noc, wyglądając wówczas jak pąki, stają się trudne do wypatrzenia w trawie. Intensywnie niebieskie, dzwonkowate kwiaty ma cebulica syberyjska. Wyrastają one w gronach, po kilka na szczycie pędu. Cebulica syberyjska jest rośliną cebulową z rodziny hiacyntowatych, występującą naturalnie w Azji. W Europie i Polsce jest uprawiana jako roślina ozdobna. Kolejnym okazem rośliny wiosennej jest zawilec gajowy. Większość roku spędza on pod ziemią w formie długiego, podziemnego kłącza, rozkwita wczesną wiosną przed rozwojem liści na drzewach, aby uniknąć zacienienia. Charakterystyczne białe kwiaty z żółtymi pręcikami zamykają się w chłodne, pochmurne dni i na noc, a rozwijają się przy słonecznej pogodzie. Inne wiosenne kwiaty w ogrodzie to przylaszczka pospolita i ciemiernik.
Wiosenne ożywienie można zaobserwować także w świecie zwierząt. Dla wielu gatunków jest to okres godowy, w którym łączą się w pary i przystępują do rozrodu. U ptaków przejawia się on między innymi po przez śpiew mający wabić samiczki i informować konkurentów o zajmowaniu danego rewiru. Niezwykłe zdolności śpiewacze posiada szpak. Jego śpiew składa się ze świszczących i trzeszczących dźwięków, aby go urozmaicić często wplata on w swoją pieśń głosy innych ptaków np. wilgi, dzięcioła zielonego czy jaskółek, a także dźwięki mechaniczne jak np. zasłyszane skrzypienie drzwi czy gwizd czajnika. O tym, że trwa okres godowy u ptaków świadczy również zmiana ubarwienia samców na godowe, co jest widoczne m.in. u kaczorów kaczki krzyżówki. Para tych ptaków odwiedza nasz ogród zachęcona znajdującym się w nim oczkiem wodnym. Wzrost temperatury przebudza z zimowej hibernacji płazy, część z nich rozpoczęła już coroczną migrację do miejsc rozrodu, m.in. żaba trawna, którą można spotkać w ogrodzie dydaktycznym. W okresie rozrodu u samca żaby trawnej pojawia się ubarwienie godowe w postaci niebiesko ubarwionego podgardla oraz rozpoczyna on wydawać odgłosy godowe wzmacniane przez specjalne worki, tzw. rezonatory. Również w świecie owadów widoczna jest zwiększona aktywność. Jej przejawem jest między innymi pojawienie się trzmieli. Osobniki, które teraz obserwujemy to królowe, które opuściły zimowe kryjówki i wyruszyły na poszukiwanie dogodnego miejsca na założenie nowego gniazda.